Przejdź do głównej części
słownik kopia

Słownik

WYBIERZ
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Kategorie
Ciekawostki, opowieści i anegdoty
Cytaty
Informacje z rynku
Komentarze i polemiki
Porady i podpowiedzi
Wywiady

Pośrednik wykonujący czynności agencyjne związane z zawieraniem lub realizacją umów ubezpieczenia, działający w imieniu lub na rzecz danego zakładu ubezpieczeń. Zawiadomienia i oświadczenia składane agentowi ubezpieczeniowemu uznaje się za złożone zakładowi ubezpieczeń. Za szkody wyrządzone przez agenta ubezpieczeniowego klientowi, ubezpieczającemu, ubezpieczonemu, uposażonemu lub osobie uprawnionej z umowy ubezpieczenia odpowiada zakład ubezpieczeń. Agent ubezpieczeniowy jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność na podstawie umowy agencyjnej zawartej z zakładem ubezpieczeń i wpisu do rejestru agentów ubezpieczeniowych, prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Osoba fizyczna wykonująca w zakładzie ubezpieczeń czynności w zakresie matematyki finansowej i ubezpieczeniowej oraz statystyki ubezpieczeniowej, które służą przede wszystkim właściwemu ustalaniu składek i wyliczaniu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, określających zobowiązania wynikające z zawartych umów ubezpieczenia. Jedną z tzw. kluczowych funkcji w zakładzie ubezpieczeń pełni aktuariusz nadzorujący funkcję aktuarialną. Rejestr aktuariuszy prowadzi Komisja Nadzoru Finansowego.

Ogół form pozyskiwania klientów zakładów ubezpieczeń i sprzedaży produktów ubezpieczeniowych, związana przede wszystkim z aktywnością pośredników ubezpieczeniowych; akwizycja stanowi ważny element kosztów działalności zakładów ubezpieczeń.

Powinność ustawowa dystrybutora ubezpieczeń, który – na podstawie informacji uzyskanych od klienta – ma określić wymagania i potrzeby klienta, w celu dokonania wyboru adekwatnej ochrony ubezpieczeniowej. APK powinna obejmować obiektywne informacje o produkcie ubezpieczeniowym oraz rekomendacje i uzasadnienia, które mają umożliwić klientowi podjęcie świadomej decyzji w tym zakresie.

APK

Zob. analiza potrzeb klienta.

Ubezpieczenie związane z ryzykiem poniesienia kosztów udzielonej pomocy, niezbędnej w nagłych sytuacjach i okolicznościach w jakich może znaleźć się ubezpieczony poza miejscem i w miejscu zamieszkania. Ubezpieczenia assistance najczęściej występują jako ubezpieczenia uzupełniające ubezpieczenia komunikacyjne, turystyczne, mieszkaniowe, zdrowotne. Bywają dodawane również do produktów bankowych.

Ubezpieczenie związane z ryzykiem uszkodzenia, zniszczenia, utraty lub kradzieży pojazdu mechanicznego.

System umożliwiający zgłoszenie szkody, objętej ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody, swojemu zakładowi ubezpieczeń. Celem BLS jest uproszczenie procesu likwidacji szkody, gdy jej wartość nie przekracza ustalonej kwoty. Z BLS wyłącza się szkody osobowe. Odszkodowanie, przyznane przez zakład ubezpieczeń sprawcy, wypłaca zakład ubezpieczeń poszkodowanego. Nadal można stosować tradycyjną formę zgłaszania szkody u ubezpieczyciela sprawcy.

BLS

Zob. bezpośrednia likwidacja szkód.

Zniżka składki udzielana za bezszkodowy przebieg ochrony ubezpieczeniowej; stanowi element systemu bonus-malus, w którym premiuje się zniżką składki bezszkodowy i każe zwyżką składki szkodowy przebieg ochrony ubezpieczeniowej.

Pośrednik wykonujący czynności brokerskie związane z zawieraniem lub realizacją umów ubezpieczenia, działający w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej. Broker ubezpieczeniowy odpowiada za ewentualne szkody wyrządzone osobie poszukującej ochrony ubezpieczeniowej, ubezpieczającemu, ubezpieczonemu, uposażonemu lub osobie uprawnionej z umowy ubezpieczenia, w tym także szkody wyrządzone przez osoby fizyczne, przez które wykonuje czynności brokerskie. Broker ubezpieczeniowy podlega obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawodowej. Brokerem ubezpieczeniowym jest osoba fizyczna albo prawna posiadająca zezwolenie na wykonywanie działalności brokerskiej i wpisana do rejestru brokerów ubezpieczeniowych, prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Ubezpieczenie związane z ryzykiem uszkodzenia, zniszczenia, utraty lub kradzieży jakiegoś rodzaju ładunku (transportowanych przedmiotów), niezależnie od rodzaju stosowanych środków transportu.

Ubezpieczenie związane z ryzykiem uszkodzenia, zniszczenia, utraty lub kradzieży jakiegoś rodzaju środka transportu.

Pozyskiwanie klientów, wykonywanie czynności przygotowawczych w celu zawarcia umowy ubezpieczenia, zawieranie umów ubezpieczenia oraz uczestniczenie w administrowaniu i realizowaniu umów ubezpieczenia, w tym w sprawach o odszkodowanie.

Czynności w imieniu lub na rzecz podmiotu poszukującego ochrony ubezpieczeniowej, polegające na zawieraniu lub doprowadzaniu do zawarcia umów ubezpieczenia, wykonywaniu czynności przygotowawczych do zawarcia umów ubezpieczenia oraz uczestniczeniu w zarządzaniu i wykonywaniu umów ubezpieczenia, w tym w sprawach o odszkodowanie.

Poszczególne czynności stanowiące działalność ubezpieczeniową, formalnie określone przez ustawę o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Do najważniejszych czynności ubezpieczeniowych należą: zawieranie umów ubezpieczenia lub zlecanie ich zawierania uprawnionym pośrednikom ubezpieczeniowym; zawieranie umów reasekuracji; ustalanie składek i prowizji należnych z tytułu umów; ocena ryzyka w ubezpieczeniach; wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów; ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia; lokowanie środków zakładu ubezpieczeń; ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych; zapobieganie powstawaniu albo zmniejszenie skutków zdarzeń losowych oraz finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego.

Przywrócenie dotychczasowej wysokości sumy ubezpieczenia po wystąpieniu szkody albo dodatkowa umowa ubezpieczenia zawierana w celu zwiększenia zakresu już posiadanej ochrony ubezpieczeniowej.

Prywatne ubezpieczenie uzupełniające lub stanowiące odrębną ochronę odnośnie do publicznego zabezpieczenia społecznego, niezapewniającego gospodarstwom domowym dostatecznego bezpieczeństwa socjalnego. Doubezpieczenie najczęściej dotyczy publicznego zabezpieczenia zdrowotnego i publicznego zabezpieczenia emerytalnego.

Ochrona ubezpieczeniowa, preferowana przez państwo, obejmowana odpowiednimi zachętami finansowymi, w postaci: zwolnień podatkowych, ulg podatkowych, refinansowania składek, dopłat do składek. Prywatne ubezpieczenia mają uzupełniać lub zastępować ochronę gwarantowaną przez system zabezpieczenia społecznego, gdy nie zapewnia on gospodarstwom domowym dostatecznego bezpieczeństwa socjalnego. Doubezpieczenie społeczne może dotyczyć różnych ryzyk socjalnych.

Umowa między dwoma podmiotami prawnymi – ubezpieczycielem i ubezpieczającym. Zakład ubezpieczeń udziela ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczającym.

Działalność wykonywana przez dystrybutora ubezpieczeń, polegająca na: (1) doradzaniu, proponowaniu lub innych czynnościach przygotowawczych, zmierzających do zawarcia umów ubezpieczeniowych, (2) zawieraniu umów w imieniu zakładu ubezpieczeń, w imieniu lub na rzecz klienta albo bezpośrednio przez zakład ubezpieczeń, (3) udzielaniu pomocy przez pośrednika ubezpieczeniowego w administrowaniu umowami ubezpieczeniowymi i w ich wykonywaniu, również w sprawach o odszkodowanie lub świadczenie. Dystrybucja ubezpieczeń polega również na udzielaniu informacji i opracowywaniu rankingów produktów ubezpieczeniowych, gdy klient jest w stanie na ich podstawie zawrzeć umowę ubezpieczenia za pośrednictwem stron internetowych lub innych mediów.

Podmiot uczestniczący w dystrybucji ubezpieczeń: zakład ubezpieczeń, agent ubezpieczeniowy, agent oferujący ubezpieczenia uzupełniające, broker ubezpieczeniowy.

W załączniku do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, formalny „Podział ryzyka według działów, grup i rodzajów ubezpieczeń”, obejmujący „Ubezpieczenia na życie”, składający się z 5 grup rodzajowych ubezpieczeń.

W załączniku do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, formalny „Podział ryzyka według działów, grup i rodzajów ubezpieczeń”, obejmujący „Pozostałe ubezpieczenia osobowe oraz ubezpieczenia majątkowe”, składający się z 18 grup rodzajowych ubezpieczeń.

Organizowanie i nadzorowanie czynności agencyjnych.

Organizowanie i nadzorowanie czynności brokerskich.

Wykonywanie czynności związanych z przyjmowaniem ryzyka cedowanego przez zakład ubezpieczeń lub dalsze cedowanie przyjętego ryzyka przez zakład reasekuracji.

Wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych. Ogół czynności ubezpieczeniowych formalnie określonych przez ustawę o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

Rodzaj ubezpieczenia życiowego o celu ochronno-oszczędnościowym. Umowa jest zawierana na czas oznaczony, z określoną sumą na wypadek śmierci i świadczeniem w przypadku dożycia określonego wieku.

Określona kwotowo lub procentowo wielkość straty, ustalana w celu nierozpatrywania szkód o niskiej wartości ze względu na koszty likwidacji takiej straty. Wyższa strata od poziomu franszyzy integralnej jest pokrywana w całości.

Określany procentowo lub kwotowo udział finansowy w szkodzie obciążający poszkodowanego. Franszyza redukcyjna jest swoistym udziałem własnym, który można wykupić za dodatkową składkę.

Określony co do ryzyka i przedmiotu rodzaj ubezpieczeń, wyróżniony w ustawowym podziale działalności ubezpieczeniowej na działy i grupy. Zakład ubezpieczeń otrzymuje zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie danych grup ubezpieczeń.

Instytucja-norma zapewniająca realność ochrony ubezpieczeniowej w określonej sytuacji i ustalonym zakresie. Mają zastosowanie w przypadku niewypłacalności lub upadłości zakładu ubezpieczeń. Szczególną rolę gwarancja odgrywa w ubezpieczeniach obowiązkowych, gdy osoba wyrządzającą szkodę nie wywiązała się z obowiązku ubezpieczenia.

Ogół instytucji-norm i instytucji-organów mających wpływ na organizację i funkcjonowanie rynku ubezpieczeń.

Okres wyczekiwania poprzedzający realne korzystanie z ochrony ubezpieczeniowej zapewnianej przez zakład ubezpieczeń, liczony od daty zawarcia umowy ubezpieczenia lub rozpoczęcia opłacania składek.

Zestawienie ryzyk socjalnych, uznawanych za społeczne ze względu na skutki ich zaistnienia, uwzględnianych w systemie zabezpieczenia społecznego. Klasyczny katalog ryzyk społecznych obejmuje ryzyka: choroby, macierzyństwa, niezdolności do pracy, śmierci żywiciela, wypadków przy pracy, bezrobocia, starości, nagłych wydatków.

Postanowienie w umowie ubezpieczenia sprzeczne z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszające interesy konsumenta.

W przypadku umów ubezpieczenia jest nim poszukujący ochrony ubezpieczeniowej, ubezpieczający lub ubezpieczony, a w przypadku umów gwarancji ubezpieczeniowej jest nim zleceniodawca gwarancji ubezpieczeniowej.

Wspólne zapewnianie ochrony ubezpieczeniowej przez dwa lub więcej zakłady ubezpieczeń. Koasekuracja stosowana jest w przypadku dużych ryzyk. Koasekuracja może przewidywać solidarną odpowiedzialność zakładów ubezpieczeń za całe ryzyko. Odpowiedzialność koasekuratorów może być ustalana też w procentach sumy ubezpieczenia, z największym udziałem wiodącego zakładu ubezpieczeń.

Pokrywanie strat wynikających z wypadków ubezpieczeniowych odszkodowaniem lub świadczeniem.

Przedsiębiorca z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który uzyskał zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Czynności dokumentujące odpowiedzialność za szkodę i ustalające wysokość odszkodowania lub świadczenia.

Kwota, do której ubezpieczyciel zapewnia pokrycie kosztów związanych z wystąpieniem konkretnego zdarzenia i powstałych w związku z nim strat.

Zwyżka składki stosowana w związku ze szkodowym przebiegiem ubezpieczenia; stanowi element systemu bonus-malus, w którym premiuje się zniżką składki bezszkodowy i każe zwyżką składki szkodowy przebieg ochrony ubezpieczeniowej.

Sposób określania wartości przedmiotu ubezpieczenia na podstawie przyjętych kosztów odtworzenia.

Sposób określania wartości przedmiotu ubezpieczenia na podstawie aktualnie zaksięgowanej kwoty.

Sposób określania wartości przedmiotu ubezpieczenia na podstawie ustalonej ceny rynkowej.

Szczególna metoda zarządzania ryzykiem (postępowania w warunkach ryzyka). Jeden ze sposobów zabezpieczenia przed skutkami zaistnienia ryzyka. Polega na zorganizowaniu i finansowaniu ubezpieczeniowej wspólnoty ryzyka. Zob. schemat ideowy metody ubezpieczenia (T.Sz).

Pośrednik wykonujący czynności agencyjne związane z zawieraniem lub realizacją umów ubezpieczenia, działający w imieniu lub na rzecz więcej niż jednego zakładu ubezpieczeń w zakresie tego samego działu ubezpieczeń. Multiagent ubezpieczeniowy odpowiada za szkody wyrządzone klientowi, ubezpieczającemu, ubezpieczonemu, uposażonemu lub osobie uprawnionej z umowy ubezpieczenia. Multiagent ubezpieczeniowy podlega obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawodowej.

W ubezpieczeniu majątkowym suma ubezpieczenia ustalona powyżej wartości przedmiotu ubezpieczenia. W razie szkody zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie do wartości przedmiotu ubezpieczenia. W takiej sytuacji od zakładu ubezpieczeń można oczekiwać zwrotu nadpłaconej składki.

Instytucja-norma stosowana w zakresie wykonywania działalności ubezpieczeniowej, odnosząca się do sprawowania nadzoru nad działalnością zakładów ubezpieczeń i pośredników ubezpieczeniowych. Procedury nadzorcze dotyczą wykonywania działalności ubezpieczeniowej w sposób i na warunkach przewidzianych prawem. Aktualnie instytucją-organem nadzorującym działalność ubezpieczeniową jest Komisja Nadzoru Finansowego.

W ubezpieczeniu majątkowym suma ubezpieczenia ustalona poniżej wartości przedmiotu ubezpieczenia. Odszkodowanie jest wtedy wypłacane proporcjonalnie do zakresu pokrycia ubezpieczeniowego (zasada proporcjonalności). W ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej można przyjąć, że niedoubezpieczenie oznacza sytuację, gdy suma gwarancyjna nie pozwala na pokrycie kosztów odszkodowania należnego z odpowiedzialności cywilnej.

Zabezpieczenie przed skutkami zaistnienia ryzyka, wynikające z zawartej umowy ubezpieczenia. Ochrona zapewniana jest przez zakład ubezpieczeń.

Forma stałej obecności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Rodzaj odpowiedzialności odszkodowawczej wobec osoby trzeciej jako następstwo czynu niedozwolonego. Odpowiedzialność deliktowa obejmowana jest ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej.

Odpowiedzialności cywilna z tytułu czynów niedozwolonych.

Rodzaj odpowiedzialności odszkodowawczej wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania podjętego zobowiązania umownego. Odpowiedzialność kontraktowa obejmowana jest ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej.

Odpowiedzialności cywilna z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

Możliwość odstąpienia od umowy ubezpieczenia zawartej na okres dłuższy niż 6 miesięcy – w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy przez osobę prawną albo w terminie 30 dni od daty zawarcia umowy przez osobę fizyczną. Odstąpienie od umowy ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczającego z obowiązku zapłacenia składki za okres udzielanej ochrony ubezpieczeniowej.

Kompensacja straty z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego. Co do zasady suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela nie może być wyższa od poniesionej szkody, o ile nie umówiono się inaczej. W zasadzie odszkodowanie wypłacane jest do wysokości sumy ubezpieczenia albo sumy gwarancyjnej, jeżeli nie ustalono inaczej.

Osoba fizyczna wykonująca czynności agencyjne (osoba wykonująca czynności agencyjne). Pracownik agenta ubezpieczeniowego (można się też spotkać z określeniem subagent). Osoby wykonujące czynności agencyjne występują w rejestrze agentów ubezpieczeniowych, prowadzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego, pod nazwą „pracownicy”.

Wzorzec umowny, stanowiący integralną część umowy ubezpieczenia, opisujący warunki na jakich zawierana jest umowa ubezpieczenia. Ogólne warunki ubezpieczenia określają w szczególności: rodzaj ubezpieczenia i jego przedmiot; zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń; ograniczenia oraz wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń; sposób ustalania i opłacania składki ubezpieczeniowej; sposób ustalania odszkodowania lub świadczenia; możliwości dokonania zmiany umowy ubezpieczenia; przesłanki, sposób i terminy wypowiedzenia umowy ubezpieczenia; termin i sposób odstąpienia od umowy ubezpieczenia.

W ubezpieczeniu majątkowym suma ubezpieczenia ustalona na poziomie wartości przedmiotu ubezpieczenia. Rozróżnia się rynkową, rachunkową i odtworzeniową metody ustalania wartości przedmiotu ubezpieczenia. W ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej można przyjąć, że chodzi o sumę gwarancyjną nie niższą od spodziewanego pokrycia odpowiedzialności odszkodowawczej.

Dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia.

Wykonywanie przez pośrednika czynności związanych z zawieraniem lub realizacją umów ubezpieczenia. Pośrednictwo ubezpieczeniowe jest wykonywane za wynagrodzeniem przez agentów ubezpieczeniowych lub brokerów ubezpieczeniowych

Osoba, która wyraziła wobec dystrybutora ubezpieczeń wolę podjęcia czynności służących zawarciu przez nią umowy ubezpieczenia.

Oferowany zakres usługi dotyczącej ochrony ubezpieczeniowej.

Postępowanie antycypacyjne polegające na ochronie ubezpieczeniowej. Przezorność wynikająca z zastosowania ochrony ubezpieczeniowej.

Odstąpienie (cedowanie) całości lub części ubezpieczanych ryzyk wraz z odpowiednią częścią składek przez dany zakład ubezpieczeń (cedenta) zakładowi reasekuracji (reasekuratorowi, cesjonariuszowi) w zamian za udział reasekuratora w wypłacie spodziewanych świadczeń i odszkodowań.

Rezerwy tworzone przez zakład ubezpieczeń w wysokości odpowiadającej ustalonej lub przewidywanej wielkości przyszłych wypłat odszkodowań lub świadczeń, wynikających z zawartych umów ubezpieczenia.

Rynek produktów ubezpieczeniowych, którego stronę podażową stanowi oferta produktowa (usług) zakładów ubezpieczeń, a stronę popytową wyraża realne zapotrzebowanie na ochronę ubezpieczeniową gospodarstw domowych, przedsiębiorstw i innych jednostek organizacyjnych dysponujących zasobami. Szczególną rolę w organizacji i funkcjonowania rynku ubezpieczeń ma pośrednictwo ubezpieczeniowe.

Rynek ubezpieczeń z uwzględnieniem jego instytucjonalizacji.

Uświadomione lub zidentyfikowane, rozpatrywane z punktu widzenia danej jednostki, danego podmiotu ekonomicznego, danej grupy lub danej społeczności, zagrożenie zdarzeniem, którego zaistnienie spowoduje negatywnie ocenianą sytuację, utratę spodziewanych korzyści albo stratę w posiadanych zasobach. (T.Sz.)

Możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań wynikających z zawartych umów ubezpieczenia, z powodu przyjęcia przez zakład ubezpieczeń niewłaściwych założeń dotyczących ustalania składek i tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.

Jedno z ryzyk społecznych. Dwa aspekty: (1) zagrożenie stratą spowodowaną nieświadczeniem pracy; (2) zagrożenie stratą wynikającą z kosztów usługi medycznej (zdrowotnej).

Ryzyko, którego zaistnienie powoduje straty, ale jego niezaistnienie nie powoduje korzyści. Ryzyko uznawane za ubezpieczalne.

Możliwość niezrealizowania przez zakład ubezpieczeń lokat i innych aktywów w celu uregulowania swoich zobowiązań finansowych w momencie, gdy stają się one wymagalne.

Wykazanie świadomości ryzyk, które wymagają zabezpieczenia przed skutkami ich zaistnienia, m.in. zastosowania ochrony ubezpieczeniowej. Zob. ryzyko czyste.

Ryzyko podejmowane w celu uzyskania korzyści, z działalności gospodarczej z inwestowania. Zob. ryzyko spekulatywne.

Możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany sytuacji finansowej wynikającej bezpośrednio lub pośrednio z wahań poziomu i zmienności rynkowych cen aktywów, zobowiązań i instrumentów finansowych.

Ryzyko, którego zaistnienie powoduje straty, ale jego niezaistnienie przysparza istotne korzyści. Ryzyko kojarzone ogólnie z podejmowaniem działalności gospodarczej lub z inwestowaniem.

Określone zagrożenie zdarzeniem, którego zaistnienie spowoduje stratę w posiadanych lub spodziewanych zasobach gospodarstwa domowego. (T.Sz.) Dane ryzyko socjalne uznawane jest za społeczne ze względu na skutki jego zaistnienia. Klasyczny katalog ryzyk społecznych (Zalecenie Międzynarodowej Organizacji Pracy z 1944 r. i Konwencja MOP z 1952 r.) obejmuje ryzyka: choroby, macierzyństwa, niezdolności do pracy (inwalidztwa), wypadku przy pracy, śmierci żywiciela, bezrobocia, starości, nagłych wydatków, niedostatku.

Jedno z ryzyk społecznych. Dwie fazy ryzyka: (1) faza pierwsza – dożycie wieku zakończenia aktywności zawodowej (wieku emerytalnego) bez odpowiedniego zabezpieczenia finansowego; (2) faza druga – długowieczność emerytalna (po osiągnięciu wieku emerytalnego, życie dłuższe niż życie przeciętne).

Suma pieniężna należna ubezpieczycielowi za udzieloną przez niego ochronę ubezpieczeniową. Koszt ochrony ubezpieczeniowej. Składkę płaci ubezpieczający. Zob. składka ubezpieczeniowa brutto.

Sb = Sn + Kakw + Kadm + Z
gdzie:
Sb – składka brutto
Sn – składka netto
Kakw – koszty akwizycji
Kadm – koszty administracyjne
Z – „godziwy” zysk

Składka ustalana przez aktuariusza. Suma składek netto stanowi odzwierciedlenie oczekiwań ubezpieczyciela co do wysokości szkód i strat dotyczących danego ubezpieczenia. Suma składek netto powinna być równa oczekiwanej wartości odszkodowań lub świadczeń, które mogą wynikać z tytułu umów dotyczących danego ubezpieczenia.

Wyrażona finansowo szkoda.

Związana z daną umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, górna granica odpowiedzialności (zobowiązania finansowego) zakładu ubezpieczeń. W ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej suma gwarancyjna określana jest na podstawie subiektywnych potrzeb i możliwości finansowych wyrażanych przez ubezpieczającego/ubezpieczonego albo wymogu ustawowego w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej zawodowej. Od ustalonej sumy gwarancyjnej zależy wysokość składki opłacanej za ochronę ubezpieczeniową.

Związana z daną umową ubezpieczenia, górna granica odpowiedzialności (zobowiązania finansowego) zakładu ubezpieczeń. W ubezpieczeniu majątkowym (poza ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej) suma ubezpieczenia ustalana jest w zasadzie na poziomie wartości przedmiotu ubezpieczenia (pełnego pokrycia ubezpieczeniowego). W ubezpieczeniu osobowym suma ubezpieczenia określana jest na podstawie subiektywnych potrzeb i możliwości finansowych wyrażanych przez ubezpieczającego/ubezpieczonego. Od sumy ubezpieczenia zależy wysokość składki opłacanej za ochronę ubezpieczeniową.

Kompensacja straty z tytułu umowy ubezpieczenia osobowego, dokonywana w formie kwoty pieniężnej, renty lub usługi. W przypadku ubezpieczeń osobowych istnieje możliwość kumulacji świadczeń na podstawie kilku umów ochrony ubezpieczeniowej dotyczących danego zdarzenia.

Zdawanie sobie sprawy z istnienia ryzyka oraz ze stopnia i zasięgu zagrożeń sytuacjami (stanami) ocenianymi negatywnie, wynikającymi z narażenia na ryzyko i z podejmowania ryzyka. Świadomość ryzyka może być rozpatrywana w skali jednostkowej i społecznej.

Ubezpieczenia emerytalne; ubezpieczenia rentowe; ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa; ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, które są finansowane z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), gromadzonego z obowiązkowych składek i z wpłat z budżetu państwa. Dysponentem FUS jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wypłacalność świadczeń z ubezpieczeń społecznych gwarantowana jest przez państwo.

Ustalanie sumy ubezpieczenia w wysokości prawdopodobnej, maksymalnej szkody. W takim systemie suma ubezpieczenia nie ulega wyczerpaniu (wypłacane odszkodowania z reguły jej nie pomniejszają).

Skutek zdarzenia losowego.

Całkowite zniszczenie lub utrata rzeczy.

Śmierć lub uszczerbek zdrowia.

Uszkodzenie, zniszczenie lub utrata rzeczy.

Osoba, będąca w inicjatywie skorzystania z ochrony ubezpieczeniowej, występująca jako strona umowy ubezpieczenia, zobowiązana do zapłaty składki ubezpieczeniowej.

Przedmiot działalności gospodarczej prowadzonej przez zakłady ubezpieczeń.

Ochrona ubezpieczeniowa mająca zastosowanie w sferze gospodarczej.

Umowy ubezpieczenia zawierane na okresy ochrony do jednego roku. Ubezpieczenia krótkoterminowe mogą być systematycznie odnawiane.

Ubezpieczenie dotyczące ryzyk majątkowych. Ubezpieczenia wymienione w grupach 2-18 działu II działalności ubezpieczeniowej (załącznik do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).

Ubezpieczenia dotyczące ryzyk osobowych. Ubezpieczenia wymienione w grupach 1-5 działu I oraz w grupach 1-2 działu II działalności ubezpieczeniowej (załącznik do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).

Ochrona ubezpieczeniowa mająca zastosowanie w sferze społecznej.

Jedna z metod zarządzania ryzykiem.

Urządzenie gospodarcze, zapewniające pokrycie przyszłych potrzeb majątkowych, wywołanych u poszczególnych jednostek przez odznaczające się pewną prawidłowością zdarzenia losowe, w drodze rozłożenia ciężaru tego pokrycia na wiele jednostek, którym te same zdarzenia losowe zagrażają (J. Łazowski, 1934).

Ubezpieczenie jako metoda zarządzania ryzykiem z dookreśleniem wyrażającym szczególne (ekonomiczne) aspekty ochrony ubezpieczeniowej i instytucjonalizacji działalności ubezpieczeniowej.

Ubezpieczenie zawierane na rzecz określonej grupy osób stanowiącej ubezpieczonych. Najczęściej zawieranie umowy ubezpieczenia w takiej formie dotyczy grup pracowniczych w zakresie ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków i ubezpieczenia na życie oraz grup turystycznych w zakresie ubezpieczenia kosztów leczenia poza granicami kraju.

Ubezpieczenie obejmujące w pakiecie kilka ryzyk ubezpieczeniowych. Przykład ubezpieczenia mieszkania obejmującego ryzyka: pożaru, kradzieży, odpowiedzialności cywilnej, koniecznej pomocy (assistance).

Ubezpieczenie zawarte na okres krótszy niż rok.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotu lub ubezpieczenie mienia, jeżeli ustawa lub ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską umowa międzynarodowa nakłada obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia. Ubezpieczeniami obowiązkowymi są: 1) ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów („ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych”); 2) ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego („ubezpieczenie OC rolników”); 3) ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych („ubezpieczenie budynków rolniczych”); 4) ubezpieczenia wynikające z przepisów odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską, nakładających na określone podmioty obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia.

Każde rozwiązanie uważane za ubezpieczeniowe występujące w ramach systemu zabezpieczenia społecznego.

Ubezpieczenie jako metoda zarządzania ryzykiem z dookreśleniem wyrażającym szczególne (społeczne) aspekty ochrony ubezpieczeniowej i instytucjonalizacji działalności ubezpieczeniowej.

W ubezpieczeniu na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (dział I grupa 3 załącznika do ustawy ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej), wydzielony fundusz aktywów stanowiący rezerwę tworzoną ze składek ubezpieczeniowych, inwestowany w sposób określony w umowie ubezpieczenia. Część inwestycyjna ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym.

Osoba objęta ochroną ubezpieczeniową, na rzecz której zawarto umowę ubezpieczenia.

Zakład ubezpieczeń jako strona umowy ubezpieczenia, zapewniający ochronę ubezpieczeniową wynikającą z zawartej umowy ubezpieczenia.

Określone w umowie ubezpieczenia procentowe pokrycie ewentualnej straty przez ubezpieczonego, powodujące proporcjonalne zmniejszenie wartości ewentualnego odszkodowania.

Według kodeksu cywilnego (Tytuł XXVII Umowa ubezpieczenia, art. 805) umowa nazwana, w której „ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę”.

Umowa dwustronna, kwalifikowana, adhezyjna, wzajemna, nazwana i odpłatna, wyrażająca treść prawnie określonego kontraktu dotyczącego charakteru zagrożenia zdarzeniem losowym oraz zakresu podmiotowego i przedmiotowego udzielanej ochrony ubezpieczeniowej.

Osoba uprawniona do świadczenia na wypadek śmierci ubezpieczonego.

Uprawniony do uzyskania świadczenia lub odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia. Również poszkodowany w przypadku ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej.

„Ustawa matka”, określająca warunki wykonywania działalności w zakresie ubezpieczeń osobowych i ubezpieczeń majątkowych oraz działalności reasekuracyjnej.

Wartość przedmiotu ubezpieczenia ustalona metodą odtworzeniową.

Wartość przedmiotu ubezpieczenia ustalona metodą rachunkową.

Wartość przedmiotu ubezpieczenia ustalona metodą rynkową.

Wartość przedmiotu ubezpieczenia.

Wniosek o zawarcie umowy ubezpieczenia, składany przez ubezpieczającego w formie ustalonej przez zakład ubezpieczeń, określający warunki umowy ubezpieczenia oraz stanowiący integralną część umowy ubezpieczenia.

Elementarne pojęcie w organizacji i funkcjonowaniu ochrony ubezpieczeniowej; odwołując się do definicji ubezpieczenia: „… wiele jednostek, którym te same zdarzenia losowe zagrażają”. Organizacja ubezpieczeniowych wspólnot ryzyka jest podstawowym zadaniem zakładów ubezpieczeń.

Różnica między przychodami zakładu ubezpieczeń ze składek a wypłaconymi przez zakład ubezpieczeń odszkodowaniami i świadczeniami oraz poniesionymi przez zakład ubezpieczeń kosztami akwizycji i kosztami administracyjnymi.

Wynik techniczny plus wynik z działalności lokacyjnej zakładu ubezpieczeń. Wynik z działalności ubezpieczeniowej netto uwzględnia opodatkowanie.

Zaistniałe zdarzenie losowe, które było objęte danym ubezpieczeniem, wchodziło w zakres ochrony ubezpieczeniowej.

Przedsiębiorca zagraniczny w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wykonujący działalność ubezpieczeniową. Zagraniczny zakład ubezpieczeń z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej może podejmować i wykonywać działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na zasadzie wzajemności, wyłącznie przez główny oddział.

Zakład ubezpieczeń posiadający zezwolenie na wykonywanie działalności reasekuracyjnej.

Przedsiębiorstwo posiadające zezwolenie na wykonywanie działalności w określonym zakresie ubezpieczeń osobowych lub ubezpieczeń majątkowych. Zakład ubezpieczeń nie może wykonywać jednocześnie działalności, objętej działem I (ubezpieczenia na życie) oraz działem II (pozostałe ubezpieczenia osobowe oraz ubezpieczenia majątkowe). Co do zasady zakład ubezpieczeń nie może wykonywać innej działalności poza działalnością ubezpieczeniową i bezpośrednio z nią związaną. Zakłady ubezpieczeń występują w formie spółki akcyjnej (lub małej spółki akcyjnej) albo towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych (lub małego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych). Zakład ubezpieczeń wykonujący działalność w formie spółki akcyjnej ma obowiązek i wyłączne prawo używania w firmie wyrazów „zakład ubezpieczeń” albo „towarzystwo ubezpieczeń”.

Postępowanie w warunkach ryzyka. Podejmowanie decyzji dotyczących zorganizowania i zastosowania różnych sposobów zabezpieczenia przed skutkami zaistnienia ryzyka.

Zasada prawna wymagająca pełnego naprawienia szkody, całkowitego zrekompensowania poszkodowanemu straty wynikłej z wypadku ubezpieczeniowego (zdarzenia objętego umową ubezpieczenia). W szczególności, zasada indemnizacji ma zastosowanie przy pełnym zakresie pokrycia ubezpieczeniowego (suma ubezpieczenia równa wartości przedmiotu ubezpieczenia) albo wystarczającej wysokości sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Por. zasada miarkowania.

Dotyczy zakresu zrekompensowania poszkodowanemu straty wynikłej z wypadku ubezpieczeniowego (zdarzenia objętego umową ubezpieczenia). Zasada miarkowania odszkodowania ma zastosowanie w przypadku ubezpieczenia z udziałem własnym. Zasada ma zastosowanie przy niepełnym zakresie pokrycia ubezpieczeniowego (suma ubezpieczenia mniejsza od wartości przedmiotu ubezpieczenia). Powodem zastosowania zasady miarkowania i odpowiedniego zmniejszenia odszkodowania może być przyczynienie się poszkodowanego (uprawnionego z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej) do powstania szkody, do zwiększenia jej rozmiarów lub działanie umyślne poszkodowanego. Miarkowanie odszkodowania z uwagi na przyczynienie się do straty nie ma zastosowania do poszkodowanego, który jest ubezpieczonym z tytułu umowy ubezpieczenia. Por. zasada indemnizacji.

Uzależnienie kwoty odszkodowania od zakresu pokrycia ubezpieczeniowego (relacji sumy ubezpieczenia do wartości przedmiotu ubezpieczenia). Odszkodowanie jest iloczynem straty i zakresu pokrycia ubezpieczeniowego.

Zasada odpowiedzialności cywilnej, odnosząca się do szkody powstałej w sposób niezawiniony lub do konsekwencji zdarzeń i sytuacji niemożliwych do przewidzenia czy też zapobieżenia.

Zasada odpowiedzialności cywilnej, przyjmująca, że sprawca szkody ponosi konsekwencje swojego działania lub zaniechania przez jej naprawienie.

Niezależne od woli ubezpieczającego lub ubezpieczonego zdarzenie przyszłe i niepewne, którego wystąpienie powoduje uszczerbek w dobrach osobistych lub w dobrach majątkowych albo zwiększenie potrzeb majątkowych po stronie ubezpieczonego lub innej osoby objętej ochroną ubezpieczeniową.

Instytucja-norma uprzedzająca podejmowanie działalności ubezpieczeniowej. Decyzja wyrażająca uzyskanie uprawnienia do wykonywania działalności ubezpieczeniowej w określonym zakresie. Decyzja, wydawana przez upoważnioną ustawowo instytucję-organ, podejmowana jest po rozpatrzeniu wniosku podmiotu ubiegającego się o prowadzenie działalności ubezpieczeniowej. Właściwa instytucja-organ nie może odmówić wydania zezwolenia, jeżeli podmiot ubiegający się spełnia wymagane przepisami prawa warunki finansowe, kadrowe i organizacyjne, stanowiące podstawę uzyskania zezwolenia. Aktualnie instytucją-organem zezwalającym wykonywanie działalności ubezpieczeniowej jest Komisja Nadzoru Finansowego.