Przejdź do głównej części

Studenci

Ryzyko

Ryzyko

W życiu codziennym, a także w publikacjach naukowych termin „ryzyko” występuje w różnych znaczeniach. Trzeba się chyba zgodzić, że w odniesieniu do terminu „ryzyko” eliminowanie wieloznaczności powinno mieć wymiar ponad-dyscyplinarny (zob. taki postulat w interesującym artykule J. Michalaka), ale taki cel wydaje się trudny do osiągnięcia. Wystarczy podać przykłady odmiennych podejść do definiowania ryzyka. Ryzyko traktowane jest jako możliwe zagrożenie albo szansa dla oczekiwanych korzyści. Ryzyko utożsamia się z niebezpieczeństwem (możliwym zagrożeniem). Ryzyko uznaje się za stan niepewności mierzalnej. Ryzyko wyraża się poprzez prawdopodobieństwo jego zaistnienia. Ryzyko utożsamia się z możliwą stratą (szkodą). Ryzyko określa się poprzez odchylenie od stanu oczekiwanego czy przewidywanego. Ryzyko stanowi opis realnej ekspozycji na zagrożenie. Ryzyko można traktować jako dyspersję rezultatów rzeczywistych i oczekiwanych. Ryzyko może być rozważane jako prawdopodobieństwo rezultatu innego niż ten oczekiwany czy przewidywany. Za ryzyko można uważać uświadamiane poczucie zagrożenia dla działalności danego podmiotu i stopnia realizacji jego celów. Za ryzyko uważa się przedmiot ubezpieczenia.

Skupimy się zatem na tym, jak poradzić sobie z terminem „ryzyko” na gruncie problematyki ubezpieczeniowej, wykorzystując w tym zakresie również niezwykle dociekliwe przemyślenia J. Michalaka.
Na samym gruncie problematyki ubezpieczeniowej istnieją odmienne podejścia do ryzyka, do jego rozumienia, a więc jego traktowania (praktyka) i jego definiowania (nauka). Najczęściej ryzyko: utożsamia się z niebezpieczeństwem (możliwym zagrożeniem); ryzyko uznaje się za stan niepewności mierzalnej; ryzyko wyraża się poprzez prawdopodobieństwo jego zaistnienia; ryzyko utożsamia się z możliwą stratą (szkodą); ryzyko uważa się za uświadamiane poczucie zagrożenia dla działalności danego podmiotu i realizacji jego celów; za ryzyko uważa się przedmiot ubezpieczenia.
Na tle tych stwierdzeń, przyjmijmy, że pojęciem pierwotnym po­znawczo względem pojęcia ryzyka jest pojęcie zagrożenia. Mówi się bowiem o chaosie pojęciowym w rozumieniu ryzyka, ale dostrzega się dominujący w koncepcjach ryzyka „możliwościowy” charakter zagrożeń i wartości pozytywne w opisach ewentualnych zagrożeń. Ryzyko można wtedy potraktować jako determinantę negatywnie ocenianych zmian określonej (wchodzącej w grę) wartości, czy też pojawienia się wartości negatywnej (np. zobowiązania w związku z istnieniem odpowiedzialności cywilnej). Dla pełnego opisu i wyjaśnienia znaczenia (poznawczego, praktycznego) ujmowania ryzyka jako możliwego zagrożenia należałoby rozpatrzyć przejście w myśleniu o zagrożeniu (ryzyku): od ujęcia zagrożenia jako ryzyka do ujmowania ryzyka jako możliwego zagrożenia (sugestia z przywołanego wyżej artykułu).

Zarządzanie ryzykiem (postępowanie z ryzykiem, zarządzanie w warunkach ryzyka) uznaje się za przejaw świadomego, z reguły aktywnego, podejścia do ryzyka.
Typologie ryzyka, identyfikacje podmiotowe narażenia na ryzyko, identyfikacje przedmiotowe ryzyka i dokonywane pomiary ryzyka pozwalają lepiej dostosować (optymalizować) metody zarządzania ryzykiem (postępowanie z ryzykiem, zarządzanie w warunkach ryzyka).

Na portalu przeważa rozumienie ryzyka jako uświadomionego (zidentyfikowanego) zagrożenia zdarzeniem (losowym), którego (możliwe) zaistnienie spowoduje stratę (jako wyraz negatywnego stanu rzeczy) w zasobach podmiotów ekonomicznych, jakimi są: gospodarstwo domowe albo przedsiębiorstwo.

Uwaga: dopuszcza się już stosowanie słowa „ryzyko” w liczbie mnogiej.
(TS.)